ခ်င္းလူမ်ိဳးမ်ားသည္ -ခ်င္း သမိုင္း
သမိုင္း။
။ ခ်င္းလူမ်ိဳးမ်ားသည္ တိဗက္တို-ဘားမင္းအႏြယ္၀င္မ်ားျဖစ္ၿပီး၊
ျမန္မာႏိုင္ငံ ခ်င္းတြင္း ျမစ္၀ွမ္းသို႕ ေအဒီ ၉ ရာစုႏွင့္ ၁၀
ရာစုအတြင္း၀င္ေရာက္လာခဲ့ၾကသည္ဟု ယူဆၾကသည္။ ခ်င္းတြင္း
ျမစ္၀ွမ္းမွခ်င္းေတာင္တန္းသို႕ ၁၃၀၀-၁၄၀၀ ႏွစ္မ်ားအတြင္း ေရႊ႕ေျပာင္း
ေနထိုင္ၾကသည္။ အခ်ိဳ႕ခ်င္း လူမ်ိဳးမ်ားမွာ အာသံ၊ မဏီပူရ၊ မီဇုိရမ္ႏွင့္
နာဂေတာင္တန္းတို႕တြင္လည္း သြားေရာက္ေနထိုင္ၾကသည္။ ခ်င္းလူမ်ိဳးတြင္
လူမ်ိဳးစုငယ္မ်ားစြာရွိၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ေနထိုင္ၾကသည့္ခ်င္းလူမ်ိဳးစုမ်ားမွာ အ႐ႈိခ်င္း၊ ဖလမ္းခ်င္း၊ ဟားခါးခ်င္းႏွင့္ တီးတိန္ခ်င္းတို႕ ျဖစ္ၾကသည္။ဒ႑ာရီ။ ။ ခ်င္းလူမ်ိဳးမ်ားသည္ "ခ်င္းလံု"ဟုေခၚသည့္ တြင္းထဲမွ ကမာၻေျမေပၚသို႕ ေရာက္လာၾကေၾကာင္း စိတ္၀င္စားဖြယ္ဒ႑ာရီကို သားစဥ္ေျမးဆက္ေျပာဆိုလာခဲ့ၾကသည္။ ဒ႑ာရီအရ တစ္ခ်ိန္က ကမာၻႀကီး ေမွာင္က်သြားခဲ့ေၾကာင္း၊ အေမွာင္ထုအတြင္း မေကာင္းမႈမ်ားစြာျဖစ္ပြားေၾကာင္း၊ အေမွာင္ကုန္ဆံုး၍ အလင္းေခတ္သို႕ ေရာက္သည့္အခ်ိန္တြင္ ခ်င္းလူမ်ိဳးမ်ားသည္ တြင္းထဲမွထြက္လာခဲ့ေၾကာင္း ယံုၾကည္ ၾကသည္။ "ခ်င္းလံု" တည္ရွိရာေဒသကို ယေန႕ေခတ္သမိုင္းသုေတသီမ်ား အျငင္းပြားေနၾကဆဲ ျဖစ္သည္။ တခ်ိဳ႕က "ခ်င္းလံု" သည္ တ႐ုတ္ျပည္၌ရွိၿပီး တခ်ိဳ႕က တိဗက္တြင္ ရွိသည္ဟု ဆိုၾကသည္။ တခ်ိဳ႕ကမူ "ခ်င္းလံု" တည္ရွိရာေဒသသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ခ်င္းတြင္းျမစ္၀ွမ္း ေဒသဟု ယူဆၾကသည္။ "ခ်င္းတြင္း"မွာ "ခ်င္းမ်ားထြက္လာသည့္တြင္း" ဟု အဓိပၸါယ္ရေသာ ေၾကာင့္ ထိုသို႕ယူဆဖြယ္ရွိသည္။ခ်င္းလူမ်ိဳးမ်ား ခ်င္းတြင္းျမစ္၀ွမ္းမွ ခ်င္းေတာင္တန္းသို႕ေျပာင္းေရႊ႕သည့္ ဒ႑ာရီလည္း ရွိသည္။ တခ်ိန္က ခ်င္းလူမ်ဳိးမ်ားေနထိုင္ရာရြာတြင္ ႀကီမားသည့္ေက်ာက္တံုးႀကီးတစ္တံုးရွိသည္။ ေက်ာက္တံုး ေအာက္၌ တြင္းတစ္ခုရွိၿပီး ထိုတြင္းသည္ ပင္လယ္ႏွင့္ဆက္သြယ္လွ်က္ရွိသည္။ ထိုတြင္းထဲ၌ ေႁမြႀကီး တစ္ေကာင္ရွိသည္။ ညအခ်ိန္ထြက္၍ ရြာမွ ကေလးမ်ားကို ဖမ္း၍ စားသည္။ ရြာသားမ်ားသိေသာအခါ ေက်ာက္တုံးကိုတြန္းဖယ္၍ ေႁမြႀကီးကိုတိုက္ခိုက္သည္။ ေႁမြႀကီးေသဆံုးၿပီး တြင္းနက္ထဲသို႔ က်သြား သည္။ ထိုေန႔ညမွစ၍ ေႁမြတြင္းမွ ေရမ်ားထြက္လာၿပီး တျဖည္းျဖည္း တရြာလံုးေရျမဳပ္သည္။သို႔ျဖစ္၍ခ်င္းလူမ်ဳိးမ်ားသည္ ေဘးလြတ္ရာသို႔ေျပးၾကရင္း ေနရာအႏွံ႔အျပားသို႔ ေရာက္ရွိသြားၾကၿပီး ဘာသာ စကားအမ်ဳိးမ်ဳိး ေျပာဆိုၾကသည္။ ဤေရသည္ပင္ ခ်င္းလူမ်ဳိးမ်ားကို ခ်င္းေတာင္ေပၚသို႔ ေျပာင္းေရႊ႕ရ သည့္ အေၾကာင္းရင္းခံ ျဖစ္ေၾကာင္း ယူဆၾကသည္။
မွတ္ခ်က္။ ။ "ခ်င္း" ဟူသည့္ လူမ်ဳိးအမည္၊ ခ်င္းမ်ား၏ မူလအစကိုေဖာ္ျပသည့္ ဒ႑ာရီမ်ားႏွင့္ ပါတ္သက္၍ ခ်င္းပညာရွင္မ်ားအခ်င္းခ်င္းအၾကား အျငင္းပြားေနဆဲျဖစ္၍ ဤစာတမ္းတြင္ ေဖာ္ျပသည့္ ခ်င္းလူမ်ဳိးဆိုင္ရာ သတ္မွတ္ခ်က္သည္ အျခားမွတ္တမ္းမ်ားႏွင့္ ကြဲလြဲခ်က္ ရွိႏိုင္ပါသည္။
ကိုးကြယ္ယံုၾကည္မႈ။ ။ အစဥ္အလာအားျဖင့္ ခ်င္းလူမ်ဳိးမ်ားသည္ နတ္ကိုးကြယ္သူမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ ၿဗိတိသွ်လက္ေအာက္ေရာက္ၿပီးေနာက္ ခ်င္းလူမ်ဳိးမ်ား ခရစ္ယာန္ ဘာသာသို႔ ေျပာင္းလဲ ကိုးကြယ္ၾကသည္။ ခ်င္းလူမ်ဳိးမ်ား၏ အစဥ္အလာ၊ ယံုၾကည္မႈႏွင့္ ခရစ္ယာန္ ဘာသာတြင္ တူညီခ်က္ရွိ သျဖင့္ ခ်င္းလူမ်ဳိးမ်ား ခရစ္ဘာသာျဖစ္ရန္ လြယ္ကူေၾကာင္း ခ်င္းလူမ်ဳိး သုေတသနပညာရွင္ ဆလိုင္းလ်န္မုန္းက ဆိုသည္။ ဥပမာအားျဖင့္ ခ်င္းလူမ်ဳိးမ်ား အစဥ္အလာ ယံုၾကည္ေသာ ဖန္ဆင္းရွင္ "ခြါဇင္း" သည္ ခရစ္ယာန္ဘာသာ၏ ဖန္ဆင္းရွင္ ထာ၀ရဘုရားသခင္ ႏွင့္ အေျခခံအားျဖင့္ တူညီမႈရွိ သည္။ သို႔ရာတြင္ ေျမျပန္႔ခ်င္းမ်ားႏွင့္ ရခိုင္ျပည္တြင္ ေနထိုင္ၾကေသာ ခ်င္းလူမ်ဳိးမ်ားသည္ ဗုဒၶဘာသာ ကိုးကြယ္ယံုၾကည္ၾကသည္။
ဘာသာစကား။ ။ ခ်င္းဘာသာစကားသည္ တိဗက္တို-ဘာမင္း အုပ္စု၀င္ျဖစ္သည္။ ခ်င္းလူမ်ဳိး မ်ားသည္ ေတာင္တန္းေဒသမ်ားတြင္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ပ်ံ႕ႏွံ႕ေနထိုင္ၾကၿပီးေနာက္ ဘာသာစကား မွာ ေဒသတခုႏွင့္ တခု ကြဲျပားသြားသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတိုင္းရင္းသား ဘာသာစကားမ်ားကို မွတ္တမ္းတင္ ထားသည့္ "ကမၻာ့တိုင္းရင္းသား ဘာသာစကားမ်ားအဖြဲ႕" ၏ မွတ္တမ္းအရ ခ်င္း ဘာသာစကား မ်ဳိးကြဲ ၂၀ ရွိသည္ဟုဆိုသည္။ ၎တို႔မွာ အ႐ိႈ၊ ဘြမ္၊ ေဘာ့ေဟာင္း၊ ခ်င္းဗြန္၊ ဒိုင္၊ ဖလမ္း၊ ဟားခါး၊ ကူမီး၊ ကမီးအြာ၊ မာယာ၊ ၿဖိဳ၊ မန္၊ ငြမ္၊ ပိုက္၊ စတန္၊ စီရင္၊ တြာ၊ တီးတိန္၊ သာဒိုႏွင့္ ဇိုတန္တို႔ျဖစ္သည္။ ခ်င္းဘာသာ အေရးအသားကို ခရစ္ယာန္သာသနာျပဳမ်ားက တီထြင္ေပးသည္။ ၿဗိတိသွ်အုပ္ခ်ဳပ္မႈ မတိုင္ခင္က ခ်င္းစာေပ အေရးအသားမရွိခဲ့ဟု ခ်င္းပညာရွင္တစ္ဦးျဖစ္ေသာ ဆလိုင္းလွ်ံမုန္းက မွတ္ခ်က္ ျပဳသည္။
မူရင္းလင့္ .. ဒိုးျမန္မာ
လူမ်ိဳးစုငယ္မ်ားစြာရွိၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ေနထိုင္ၾကသည့္ခ်င္းလူမ်ိဳးစုမ်ားမွာ အ႐ႈိခ်င္း၊ ဖလမ္းခ်င္း၊ ဟားခါးခ်င္းႏွင့္ တီးတိန္ခ်င္းတို႕ ျဖစ္ၾကသည္။ဒ႑ာရီ။ ။ ခ်င္းလူမ်ိဳးမ်ားသည္ "ခ်င္းလံု"ဟုေခၚသည့္ တြင္းထဲမွ ကမာၻေျမေပၚသို႕ ေရာက္လာၾကေၾကာင္း စိတ္၀င္စားဖြယ္ဒ႑ာရီကို သားစဥ္ေျမးဆက္ေျပာဆိုလာခဲ့ၾကသည္။ ဒ႑ာရီအရ တစ္ခ်ိန္က ကမာၻႀကီး ေမွာင္က်သြားခဲ့ေၾကာင္း၊ အေမွာင္ထုအတြင္း မေကာင္းမႈမ်ားစြာျဖစ္ပြားေၾကာင္း၊ အေမွာင္ကုန္ဆံုး၍ အလင္းေခတ္သို႕ ေရာက္သည့္အခ်ိန္တြင္ ခ်င္းလူမ်ိဳးမ်ားသည္ တြင္းထဲမွထြက္လာခဲ့ေၾကာင္း ယံုၾကည္ ၾကသည္။ "ခ်င္းလံု" တည္ရွိရာေဒသကို ယေန႕ေခတ္သမိုင္းသုေတသီမ်ား အျငင္းပြားေနၾကဆဲ ျဖစ္သည္။ တခ်ိဳ႕က "ခ်င္းလံု" သည္ တ႐ုတ္ျပည္၌ရွိၿပီး တခ်ိဳ႕က တိဗက္တြင္ ရွိသည္ဟု ဆိုၾကသည္။ တခ်ိဳ႕ကမူ "ခ်င္းလံု" တည္ရွိရာေဒသသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ခ်င္းတြင္းျမစ္၀ွမ္း ေဒသဟု ယူဆၾကသည္။ "ခ်င္းတြင္း"မွာ "ခ်င္းမ်ားထြက္လာသည့္တြင္း" ဟု အဓိပၸါယ္ရေသာ ေၾကာင့္ ထိုသို႕ယူဆဖြယ္ရွိသည္။ခ်င္းလူမ်ိဳးမ်ား ခ်င္းတြင္းျမစ္၀ွမ္းမွ ခ်င္းေတာင္တန္းသို႕ေျပာင္းေရႊ႕သည့္ ဒ႑ာရီလည္း ရွိသည္။ တခ်ိန္က ခ်င္းလူမ်ဳိးမ်ားေနထိုင္ရာရြာတြင္ ႀကီမားသည့္ေက်ာက္တံုးႀကီးတစ္တံုးရွိသည္။ ေက်ာက္တံုး ေအာက္၌ တြင္းတစ္ခုရွိၿပီး ထိုတြင္းသည္ ပင္လယ္ႏွင့္ဆက္သြယ္လွ်က္ရွိသည္။ ထိုတြင္းထဲ၌ ေႁမြႀကီး တစ္ေကာင္ရွိသည္။ ညအခ်ိန္ထြက္၍ ရြာမွ ကေလးမ်ားကို ဖမ္း၍ စားသည္။ ရြာသားမ်ားသိေသာအခါ ေက်ာက္တုံးကိုတြန္းဖယ္၍ ေႁမြႀကီးကိုတိုက္ခိုက္သည္။ ေႁမြႀကီးေသဆံုးၿပီး တြင္းနက္ထဲသို႔ က်သြား သည္။ ထိုေန႔ညမွစ၍ ေႁမြတြင္းမွ ေရမ်ားထြက္လာၿပီး တျဖည္းျဖည္း တရြာလံုးေရျမဳပ္သည္။သို႔ျဖစ္၍ခ်င္းလူမ်ဳိးမ်ားသည္ ေဘးလြတ္ရာသို႔ေျပးၾကရင္း ေနရာအႏွံ႔အျပားသို႔ ေရာက္ရွိသြားၾကၿပီး ဘာသာ စကားအမ်ဳိးမ်ဳိး ေျပာဆိုၾကသည္။ ဤေရသည္ပင္ ခ်င္းလူမ်ဳိးမ်ားကို ခ်င္းေတာင္ေပၚသို႔ ေျပာင္းေရႊ႕ရ သည့္ အေၾကာင္းရင္းခံ ျဖစ္ေၾကာင္း ယူဆၾကသည္။
မွတ္ခ်က္။ ။ "ခ်င္း" ဟူသည့္ လူမ်ဳိးအမည္၊ ခ်င္းမ်ား၏ မူလအစကိုေဖာ္ျပသည့္ ဒ႑ာရီမ်ားႏွင့္ ပါတ္သက္၍ ခ်င္းပညာရွင္မ်ားအခ်င္းခ်င္းအၾကား အျငင္းပြားေနဆဲျဖစ္၍ ဤစာတမ္းတြင္ ေဖာ္ျပသည့္ ခ်င္းလူမ်ဳိးဆိုင္ရာ သတ္မွတ္ခ်က္သည္ အျခားမွတ္တမ္းမ်ားႏွင့္ ကြဲလြဲခ်က္ ရွိႏိုင္ပါသည္။
ကိုးကြယ္ယံုၾကည္မႈ။ ။ အစဥ္အလာအားျဖင့္ ခ်င္းလူမ်ဳိးမ်ားသည္ နတ္ကိုးကြယ္သူမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ ၿဗိတိသွ်လက္ေအာက္ေရာက္ၿပီးေနာက္ ခ်င္းလူမ်ဳိးမ်ား ခရစ္ယာန္ ဘာသာသို႔ ေျပာင္းလဲ ကိုးကြယ္ၾကသည္။ ခ်င္းလူမ်ဳိးမ်ား၏ အစဥ္အလာ၊ ယံုၾကည္မႈႏွင့္ ခရစ္ယာန္ ဘာသာတြင္ တူညီခ်က္ရွိ သျဖင့္ ခ်င္းလူမ်ဳိးမ်ား ခရစ္ဘာသာျဖစ္ရန္ လြယ္ကူေၾကာင္း ခ်င္းလူမ်ဳိး သုေတသနပညာရွင္ ဆလိုင္းလ်န္မုန္းက ဆိုသည္။ ဥပမာအားျဖင့္ ခ်င္းလူမ်ဳိးမ်ား အစဥ္အလာ ယံုၾကည္ေသာ ဖန္ဆင္းရွင္ "ခြါဇင္း" သည္ ခရစ္ယာန္ဘာသာ၏ ဖန္ဆင္းရွင္ ထာ၀ရဘုရားသခင္ ႏွင့္ အေျခခံအားျဖင့္ တူညီမႈရွိ သည္။ သို႔ရာတြင္ ေျမျပန္႔ခ်င္းမ်ားႏွင့္ ရခိုင္ျပည္တြင္ ေနထိုင္ၾကေသာ ခ်င္းလူမ်ဳိးမ်ားသည္ ဗုဒၶဘာသာ ကိုးကြယ္ယံုၾကည္ၾကသည္။
ဘာသာစကား။ ။ ခ်င္းဘာသာစကားသည္ တိဗက္တို-ဘာမင္း အုပ္စု၀င္ျဖစ္သည္။ ခ်င္းလူမ်ဳိး မ်ားသည္ ေတာင္တန္းေဒသမ်ားတြင္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ပ်ံ႕ႏွံ႕ေနထိုင္ၾကၿပီးေနာက္ ဘာသာစကား မွာ ေဒသတခုႏွင့္ တခု ကြဲျပားသြားသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတိုင္းရင္းသား ဘာသာစကားမ်ားကို မွတ္တမ္းတင္ ထားသည့္ "ကမၻာ့တိုင္းရင္းသား ဘာသာစကားမ်ားအဖြဲ႕" ၏ မွတ္တမ္းအရ ခ်င္း ဘာသာစကား မ်ဳိးကြဲ ၂၀ ရွိသည္ဟုဆိုသည္။ ၎တို႔မွာ အ႐ိႈ၊ ဘြမ္၊ ေဘာ့ေဟာင္း၊ ခ်င္းဗြန္၊ ဒိုင္၊ ဖလမ္း၊ ဟားခါး၊ ကူမီး၊ ကမီးအြာ၊ မာယာ၊ ၿဖိဳ၊ မန္၊ ငြမ္၊ ပိုက္၊ စတန္၊ စီရင္၊ တြာ၊ တီးတိန္၊ သာဒိုႏွင့္ ဇိုတန္တို႔ျဖစ္သည္။ ခ်င္းဘာသာ အေရးအသားကို ခရစ္ယာန္သာသနာျပဳမ်ားက တီထြင္ေပးသည္။ ၿဗိတိသွ်အုပ္ခ်ဳပ္မႈ မတိုင္ခင္က ခ်င္းစာေပ အေရးအသားမရွိခဲ့ဟု ခ်င္းပညာရွင္တစ္ဦးျဖစ္ေသာ ဆလိုင္းလွ်ံမုန္းက မွတ္ခ်က္ ျပဳသည္။
မူရင္းလင့္ .. ဒိုးျမန္မာ



0 comments:
Post a Comment