ကရင္နီလူမ်ဳိးမ်ားေနထိုင္ရာေဒသကို ကယားျပည္နယ္ဟု ေခၚေ၀ၚသတ္မွတ္..ကယား သမိုင္း
ၾကသူမ်ား ျဖစ္သည္။ မူရင္းေဒသမွ ထြက္ခြာလာၿပီးေနာက္ ရာစုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာအတြင္း တာကစ္ စတန္၊ တိဗက္တို႔ တြင္ ေရာက္ရွိေနထိုင္ၾကၿပီးေနာက္ တ႐ုတ္ျပည္ ယူနန္သို႔ ဘီစီ ၁၁၂၈ ခုႏွစ္တြင္ ေရာက္ရွိခဲ့ၾကသည္။ ထိုမွတဆင့္ သံလြင္ျမစ္ေၾကာင္းအတိုင္း ဆက္လက္ထြက္ခြာလာၾကၿပီး ယေန႔ေခတ္ ကယားျပည္နယ္ အတြင္းရွိ ဒီေမာဆိုးေဒသတြင္ အေျခစိုက္ေနထိုင္ခဲ့ၾကသည္။
ဒ႑ာရီ။ ။ ကရင္နီတို႔၏ "ၾကက္႐ိုးထိုး" ၿပီး ကံၾကမၼာကိုဖတ္သည့္ ဓေလ့သည္ ဒ႑ာရီတစ္ပုဒ္ႏွင့္ အတူ ဆင္းသက္လာျခင္းျဖစ္သည္။ ေရွးအခါက ကရင္နီတို႔သည္ ညီအစ္ကို ၃ ဦးရွိၿပီး သူတို႔ ကိုးကြယ္ ယံုၾကည္သည့္ နတ္ဘုရားက ညီအစ္ကို ၃ ဦးအား စာေပ၊ ပုရပိုဒ္မ်ားေပးအပ္ခဲ့သည္။ အစ္ကိုႀကီးက ေၾကးပုရပိုဒ္ကိုရရွိၿပီး၊ အစ္ကိုလတ္က သားေရပုရပိုဒ္ကို ရရွိသည္။ ညီအငယ္ဆံုးက ေရႊပုရပိုဒ္ကို ရရွိသည္။ အစ္ကိုလတ္က သူ၏ သားေရပုရပိုဒ္ႏွင့္ ညီငယ္၏ေရႊပုရပိုဒ္ကို လဲရန္ေျပာရာ ညီက သေဘာတူသည္။ ညီငယ္က သားေရပုရပိုဒ္ကို သစ္တံုးေပၚတင္ထားခဲ့ၿပီး လယ္ထြန္သြားသည္။ လယ္ထြန္ေနစဥ္ ပုရပိုဒ္ကို ေခြးခ်ီ၍ စားပစ္လိုက္သည္။ေခြးမစင္စြန္႔ေသာအခါ ၾကက္မ်ားက စားလိုက္ၾကသည္။ နတ္ဘုရားေရးထိုးထားသည့္ စာသည္ ၾကက္႐ိုးတြင္ စြဲထင္က်န္ရစ္သည္။ ၾကက္႐ိုးစာကို ညီအငယ္ဆံုးတစ္ဦးသာဖတ္တတ္သည္။ ညီအငယ္ဆံုး၏အမည္မွာ ကယားလီေဖ ဟုေခၚသည္။ ကယားလီေဖ၏ သားသမီးမ်ားသည္ ဖခင္၏ အစဥ္အလာကို ဆက္ခံ၍ ကံၾကမၼာကို ေမးရန္ႏွင့္ ဥာဏ္ပညာအေျမာ္အျမင္ရရွိရန္ ၾကက္႐ိုးထိုးေလ့ရွိသည္။
ကရင္နီလူမ်ဳိးႏြယ္စုတစ္ခုျဖစ္ေသာ ကယားတို႔သည္ ကိႏၷရီ၊ ကိႏၷရာ ဒ႑ာရီငွက္ေမာင္ႏွံမွ ေပါက္ဖြားလာ သည္ဟု ယံုၾကည္ၾကသည္။ ကိႏၷရီႏွင့္ ကိႏၷရာတို႔သည္ လူ႔ခႏၶာကိုယ္ႏွင့္ လူဦးေခါင္းရွိေသာ ငွက္မ်ား ျဖစ္ၾကၿပီး ခ်စ္ျခင္းေမတၱာ၏ သေကၤတကို ကိုယ္စားျပဳသည္။ ဤဒ႑ာရီကိုအစြဲျပဳ၍ ကယားျပည္နယ္၏ အလံတြင္ ကိႏၷရီ၊ ကိႏၷရာပါရွိသည္။ကရင္နီ၏အျခားလူမ်ဳိးႏြယ္စုျဖစ္ေသာ ကယန္းတို႔သည္ ဖန္ဆင္းရွင္ နတ္သမီးမွ ဆင္းသက္လာသည္ဟု ယံုၾကည္ၾကသည္။ ေရွးေရွးအခါက ေလနတ္သားႏွင့္ ေလနတ္သမီးတို႔သည္ လွည့္လည္သြားလာၾကရင္း ေလနတ္သမီးတြင္ ကိုယ္၀န္ရွိလာသည္။ ေလနတ္သားက ေလနတ္သမီးကို လွည့္ပတ္၍ ေစာင့္ေရွာက္ ေပးသည္။ေလနတ္သမီးက ေရႊဥတစ္လံုးဥသည္။ အဆိုပါ ေရႊဥမွ ဖန္ဆင္းရွင္ နတ္သမီးကို ေမြးဖြားလာ သည္ဟု အယူရွိသည္။ ဖန္ဆင္းရွင္နတ္သမီးက သူ၏သားသမီးမ်ားအတြက္ ကမၻာေျမႀကီးကို ဖန္ဆင္းေပးသည္ဟု ယံုၾကည္ၾကသည္။ ကယန္းလူမ်ဳိးတို႔ကို ပေဒါင္ဟုလည္းေခၚေ၀ၚၾကၿပီး ကယန္း အမ်ဳိးသမီးမ်ားသည္ လည္ပင္းတြင္ ေၾကးကြင္းမ်ားကို ရစ္ပတ္၀တ္ဆင္ထားၾကသည္။
ကိုးကြယ္ယံုၾကည္မႈ။ ။ အစဥ္အလာအားျဖင့္ ကရင္နီတို႔သည္ နတ္ကိုးကြယ္ယံုၾကည္သူမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။ သူတို႔၏အဆိုအရ "ေကတိုးဗိုး" ဘာသာေရးဟုေခၚသည္။ ကရင္နီေဒသသို႔ ဘက္ပတစ္ သာသနာျပဳမ်ားႏွင့္ အီတလီသာသနာျပဳမ်ား ၁၈၆၀ ႏွင့္ ၁၈၇၇ တြင္ အသီးသီးေရာက္ ရွိၾကၿပီး ကရင္နီ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ခရစ္ယာန္ဘာသာသို႔ ၀င္ေရာက္ၾကသည္။ "ေကတိုးဗိုး" ဘာသာကို ဆက္လက္ သက္၀င္ယံုၾကည္သူမ်ားလည္း ယေန႔တိုင္ရွိသည္။ကရင္နီလူမ်ဳိးတို႔သည္ ႏွစ္စဥ္ ဧၿပီလေရာက္တိုင္း "ေကတိုးဗိုး" ႐ိုးရာပြဲကို က်င္းပၾကသည္။ ပြဲေတာ္တြင္ အမ်ဳိးသားမ်ားက တံခြန္တိုင္ကို ၀ိုင္းပတ္၍ ကၾကသည္။ အမ်ဳိးသမီးမ်ား ကခြင့္မရွိပါ။ သို႔ရာတြင္ အမ်ဳိးသမီးမ်ားက တံခြန္တိုင္ကို သန္႔ရွင္းျခင္း၊ အစားအစာႏွင့္ ေခါင္အရက္မ်ား ျပင္ဆင္ျခင္း၊ ကခုန္ၾကသူ အမ်ဳိးသား မ်ားအား ေရသြန္းေလာင္းျခင္း တို႔ျဖင့္ ပြဲေတာ္တြင္ပါ၀င္ၾကသည္။ "ေကတိုးဗိုး" ပြဲသည္ ဖန္ရွင္းရွင္ နတ္သမီးအား ပူေဇာ္ပသသည့္ ပြဲေတာ္ျဖစ္သည္။ဘာသာစကား။ ။ ကရင္နီဘာသာစကားသည္ စီႏို-တိဗက္တန္အုပ္စု၀င္ ကရင္ဘာသာစကား မ်ဳိးကြဲျဖစ္သည္။ ကရင္နီလူမ်ဳိးစုမ်ားအတြင္း၌လည္း ဘာသာစကားမ်ဳိးကြဲမ်ား ေျပာဆိုၾကသည္။ အဆိုပါဘာသာစကားမ်ဳိးကဲြမ်ားမွာ အေရွ႕ကယား၊ အေနာက္ကယား၊ ကယန္းႏွင့္ အျခားမ်ဳိးကြဲမ်ား ပါ၀င္သည္။ ကရင္နီစာအေရးအသားမွာလည္း မူကြဲသံုးမ်ဳိးရွိသည္။ ပထမတမ်ဳိးမွာ ဗမာ အကၡရာကို အသံုးျပဳသည္။ ဒုတိယတမ်ဳိးမွာ ေရာမအကၡရာကို အသံုးျပဳသည္။ တတိယတမ်ဳိးမွာ ကယားလီ ဟုေခၚသည့္ ကရင္နီေတာ္လွန္ေရးေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးျဖစ္သူ ခူထဲဖူးဖဲ ၁၉၆၂ တြင္ တီထြင္ခဲ့ေသာ စာျဖစ္သည္။ ကယားလီအကၡရာသည္ ေရွးေခတ္အိႏၵိယ ဘရာမီအကၡရာကို မွီျငမ္းထားသည္။ ကယားလီစာကို ထိုင္း-ျမန္မာနယ္စပ္ ကရင္နီဒုကၡသည္စခန္းမ်ား၌ ဖြင့္လွစ္ထားေသာ ေက်ာင္းမ်ားတြင္ သင္ၾကားသည္။
မူလပိုင္ရွင္င့္..ဒိုးျမန္မာ



0 comments:
Post a Comment