တတိယအႀကိမ္ေျမာက္ ရခိုင္အမ်ိဳးသားနိ နန္႔ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ လိုဂိုအမွတ္တံဆိပ္။

၁၃၇၈ ခုႏွစ္ ကဆုန္လျပည့္ေက်ာ္ ၁ ရက္နိသည္ ရခိုင္အမ်ိဳးသားနိျဖစ္၏။ ေက်ာက္ျဖဴရခိုင္အမ်ိဳးသားညီလာခံမွ ၁။ ဘုရားသွ်င္ေတာ္ျမတ္ ရခိုင္ျပည္သို႔ ႂကြေရာက္ျခင္းနိ ၂။ မဟာမုဏိ႐ုပ္႐ွင္ေတာ္ျမတ္အား သြန္းလုပ္ၿပီးစီးသည့္နိ ၃။ ဘုရင္မင္းေစာမြန္ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ၿမိဳ႕အား တည္ေထာင္နန္းစိုက္ေတ နိ နန္႔ ၄။ ေက်ာက္ျဖဴရခိုင္အမ်ိဳးသားညီလာခံစတင္က်င္းပေရ နိ ဆိုၿပီးေက ရခိုင္အမ်ိဳးသားနိသတ္မွတ္ေရးအတြက္ ေအ ၄ နိကို အဆိုတင္ရြီးခ်ယ္ပနာ မဟာျမတ္မုဏိ႐ုပ္႐ွင္ေတာ္ျမတ္အား သြန္းလုပ္ၿပီးစီးသည္ကဆုန္လျပည့္ေက်ာ္ ၁ ရက္နိကို ``ရခိုင္အမ်ိဳးသားနိ´´အျဖစ္ ရြီးခ်ယ္သတ္မွတ္ခေရ နိတစ္နိျဖစ္ပါေရ။ ၁၃၇၈ ခုႏွစ္ ကဆုန္လျပည့္ေက်ာ္ ၁ ရက္နိ ဆိုေက တတိယအႀကိမ္ေျမာက္ျဖစ္လာပါယာ။ ရခိုင္အမ်ိဳးသားနိကို ရခိုင္ျပည္ ၁၇ ၿမိဳ႕အျပင္ အျခားအျခား ရခိုင္ျပည္ျပင္ပနီရာအသီးသီး႐ို႔မွာလည္း စည္ကားသိုက္ၿမိဳက္ပနာ က်င္းပလာကတ္စြာကို အားလံုးသိၿပီးတြိၿပီးျဖစ္ပါေရ။ ယင္းပိုင္နည္းတူ ရခိုင္ျပည္ မင္းနီျပည္ေတာ္ျဖစ္ခေရ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕မွာလည္း က်င္းပခၿပီးပါဗ်ာယ္။
ပဌမ အႀကိမ္ေျမာက္ ရခိုင္အမ်ိဳးသားနိ က်င္းပဖို႔ခါ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ ရခိုင္အမ်ိဳးသားနိက်င္းပေရး တက္ႂကြလႈပ္႐ွားပုဂၢိဳလ္တိေရ အမ်ိဳးသားနိအမွတ္တံဆိပ္တစ္ခုကို ယာယီအားျဖင့္ စဥ္းစားခကတ္ပါေရ။ ေသခ်ာသည္က ရခိုင္အမ်ိဳးသားနိေရ ဗုဒၶဘာသာရီစီးေၾကာင္းနန္႔မကင္း။ယင္းအတြက္နန္႔လည္း ဗုဒၶဘာသာ၀င္အားလံုး၏ အထြဋ္အျမတ္ ဗုဒၶသက္ဟိထင္႐ွားရိွမွာသြန္းလုပ္ခေရ မဟာမုဏိ႐ုပ္႐ွင္ေတာ္ျမတ္သြန္းလုပ္ၿပီးစီးေရနိကို မွတ္မွတ္ျခင္းပင္။ ယင္းအတြက္ေၾကာင့္ အမွတ္တံဆိပ္သည္ အမ်ိဳးသားကိုယ္စားျပဳၿငိမ္းခ်မ္းမႈ ဗုဒၶနန္႔ရခိုင္႐ို႔၏ အစပ္အဟပ္အငြိ႔အသက္ပါ အမွတ္တံဆိပ္ျဖစ္သင့္ျဖစ္ထိုက္သည္လို႔ ယူဆကတ္ၿပီးေက အဂု ေအပို႔စ္ထ္ပါ ပံုကို ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ရခိုင္အမ်ိဳးသားနိ ၏ ယာယီအမွတ္ဆံဆိပ္အျဖစ္ အသံုးျပဳခကတ္ပါေရ။ ကြၽန္ေတာ္ကိုယ္တိုင္ အဆိုျပဳၿပီးေက အားလံုး၏သေဘာတူညီမႈနန္႔ ဆရာဦးေမာင္ေက်ာ္ေဇာ ( ေနာင္ေအး ) အိမ္မွာအတည္ယာယီအတည္ျပဳခကတ္ျခင္းျဖစ္ပါေရ။ ေအနီရာမွာ ေသခ်ာစြာ အမွတ္တံဆိပ္တစ္ခုကား မျဖစ္ျဖစ္ေအာင္သတ္သတ္မွတ္မွတ္ ဟိသင့္ပါေရ။ အမွတ္တံဆိပ္မဟိ အမ်ိဳးသားနိက်င္းပျခင္းကား ျမင္မေကာင္းၾကည့္မေကာင္း။
ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ရခိုင္အမ်ိဳးသားနိ၏ ယာယီအမွတ္တံဆိပ္ ေအပို႔စ္ထ္ပါ တံဆိပ္အမွတ္အသားေရ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ သွ်စ္ေသာင္းပုထိုးေတာ္ႀကီး၏တက္လမ္းလွီကား လက္၀ဲဘက္ အာနႏၵစျႏၵေက်ာက္စာတိုင္စိုက္ထူထားေရ နီရာ၀န္းထဲ ဧရာမေက်ာက္ျပားေခ်ာင္းတစ္ခုမွာ ထင္ထင္႐ွားထြင္းထုထားေရ အမွတ္သေကၤတျဖစ္ပါေရ။ ထူးထူးျခားျခား ပြင့္ခ်ပ္ပြင့္ဖတ္တိအျပည့္နန္႔ၾကာပန္းတစ္ပြင့္ကို ခ႐ုသင္းတစ္ခုက တို႔ထိထားပါ၏။ ေအေက်ာက္ျပား၏ သက္တမ္းခုႏွစ္သကၠရာဇ္တိတိက်က်ကိုကား
ကြၽန္ေတာ္မေျပာတတ္။ ေယေကလည္း ေအေက်ာက္ျပားတိုင္ကို ခရစ္ႏွစ္ ၁၅၃၅ ခုႏွစ္ ဘုရင္မင္းဗာႀကီးေရ သွ်စ္ေသာင္းပုထိုးေတာ္ႀကီးကို တည္ထားခစဥ္အတြင္း ရိွအစဥ္အဆက္ဘိုးဘီး႐ို႔၏ သမိုင္းအမႊီအႏွစ္ အႏွစ္သာရတိျဖစ္ေတ အာနႏၵစျႏၵေက်ာက္စာတိုင္အပါအ၀င္ ေအအမွတ္တံဆိပ္ပါ ေက်ာက္ျပား႐ွည္ႀကီးကိုပါ ေ၀သာလီေက်ာက္လွီကားၿမိဳ႕ေဟာင္းကေျပာင္းရႊိၿပီးေက သွ်စ္ေသာင္းပုထိုးေတာ္ႀကီး၏ တက္လမ္း မုတ္တံကဲထုတ္တန္းအျဖစ္ အမွတ္အသားကို ထင္ထင္႐ွား႐ွားေပၚလြင္ေအာင္ အသံုးျပဳထားခပါေရ။ ဤသည္ပင္လွ်င္ ေအအမွတ္တံဆိပ္ေရ ရခိုင္႐ို႔အတြက္ ဇာေလာက္အထိ တန္ဖိုးထားသင့္ေရ အမွတ္တံဆိပ္ျဖစ္ေၾကာင္းမွာ ေပၚလြင္နီပါေရ။ ေက်ာက္ျပား႐ွည္ႀကီးကို ေက်ာက္စာတိုင္ႀကီး၏ထိပ္ဖ်ားမွာ အနားတစ္ဖက္နန္႔ တက္လမ္းညာဘက္
ဧရာမ႐ွစ္ေျမႇာက္ေက်ာက္တိုင္ႀကီးထိပ္၌ အနားတစ္ဖက္ကို တင္ၿပီးေက အသံုးျပဳထားခပါေရ။ ကံမေကာင္းအေၾကာင္းမလွစြာက ဒုတိယကမၻာစစ္အတြင္း ဂ်ပန္လီတပ္၏ ဗံုးဒါဏ္ေၾကာင္း ယင္းေက်ာက္ျပား႐ွည္ ထုတ္တန္းက်ိဳးၿပီးေက အဂုလက္ဟိနီရာမွာ သိမ္းဆည္းထားခကတ္ျခင္းပင္။ မေကာင္းထဲက အေကာင္းဆိုပိုင္ အမွတ္တံဆိပ္ ထင္ထင္႐ွား႐ွားနန္႔မပ်က္မဆီး။ ကံေကာင္းပါေရ။
အျဖစ္ႏိုင္ဆံုး ခန္႔မွန္း ေက်ာက္ျပား႐ွည္သကၠရာဇ္ႏွစ္တိကေတာ့ခါ ၁။ ဓည၀တီသူရိယစကၠမင္းသာသနာျပဳေရ ခုႏွစ္ ၂။ ခရစ္ႏွစ္ ၃၂၇ မဟာတိုဥ္းစျႏၵား ေခၚ ဒြင္းစျႏၵားမင္းႀကီး ေ၀သာလီေက်ာက္လွီကားၿမိဳ႕ကိုတည္ေရ ခုႏွစ္ ( သို႔မဟုတ္ ) အာနႏၵစျႏၵမင္းသာသနာျပဳ ေက်ာက္အကၡရာတင္ႏွစ္တိျဖစ္ႏိုင္ပါေရ ( ကြၽန္ေတာ္၏ သံုးသပ္ခ်က္သာ)။ ေအအမွတ္တံဆိပ္ကို ရခိုင္အမ်ိဳးသားနိအတြက္ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕မွ တစ္မ်ိဳးသားလံုးတံဆိပ္တူမသတ္မွတ္သ႐ႊိ ယာယီသံုးနီျခင္းမွာ အေၾကာင္းဟိပါသည္။ ရခိုင္လူမ်ိဳး႐ို႔သည္ အျခားျခားေသာ ႐ွိဦးလူတိပမာ ဗုဒၶျမတ္စြာမပြင့္ေပၚခင္က ျဗဟၼဏအယူ၀ါဒကိုလက္ကိုင္ထားခကတ္ပါေရ။ မဟာသကၠရာဇ္ ၁၂၃ ခုႏွစ္ ရခိုင္ဓည၀တီျပည့္သွ်င္ ဘုရင္စႏၶသူရိယ( စႏၶ = လမင္း + သူရိယ = နီမင္း )မင္းတရားႀကီး၏ စိတ္မေနာပင့္ဖိတ္ခ်က္အရ ဗုဒၶ႐ွင္ေတာ္ေရ ရဟႏၱာ ၅၀၀ ျဖင့္ ေဒသစာရီႂကြခ်ီခၿပီးေက ေသလာဂီရိေမာရပဗၺတေတာင္ထိပ္မွာရပ္တန္႔ခၿပီးေက ဓည၀တီနန္းေတာ္သို႔ ႂကြေရာက္ေတာ္မူ၍ တရားဓမၼရီအီးတိုက္ေကြၽးလွ်က္ ရခို္င္ျပည္သူအေပါင္း ေသာတာပန္ သကတာကမ္ အနာကမ္ ရဟႏၱာအသီးသီးတည္ပနာ မဟာျမတ္မုဏိ႐ုပ္႐ွင္ေတာ္ျမတ္ကိုပင္ သြန္းလုပ္ခ၏။ ယင္းအခ်ိန္ကပင္စလို႔ ရခိုင္လူမ်ိဳး႐ို.သည္ ျဗဟၼအယူ၀ါဒ မွ ေထရ၀ါဒဗုဒၶအယူ၀ါဒကို လက္ခံယံုၾကည္ကိုးကြယ္ေတာ္မူခကတ္ပါေရ။ ဤသည္ပင္လွ်င္ ရခိုင္႐ို႔သည္ ဗုဒၶဘာသာအတြက္ စံျပလူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳးအျဖစ္ သမိုင္းမွတ္တိုင္စိုက္လိုက္ျခင္းပင္။
ျဗဟၼအယူ၀ါဒ ခ႐ုသြင္း အမွတ္သေကၤတမွသည္ ဗုဒၶအယူ၀ါဒ ၾကာပြင့္ၾကာပန္းကို ဗုဒၶကိုယ္တိုင္ပန္ဆင္ပီးခံခရေရ လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳး။ ယင္းအတြက္ေၾကာင့္ ေအအမွတ္သေကၤတပါ ေက်ာက္ျပား႐ွည္သည္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ရခိုင္လူမ်ိဳး႐ို.၏ ထူးျခားေသာ သက္သီသာဓက သမိုင္းျပယုဒ္တစ္ခု ထူးျခားေသာ အႏွစ္သာရတစ္ခုျဖစ္၏။ ယင္းအတြက္ေၾကာင့္လည္း ဘုရင္မင္းဘာႀကီးကိုယ္တိုင္ ေအေက်ာက္ျပား႐ွည္ကို အထြဋ္အျမတ္ထားေျပာင္း႐ႊိထားချခင္းျဖစ္၏။
ရခိုင္႐ို. ခ႐ုသင္း မွ ၾကာပန္းဆင္သည့္ သေကၤတ။ ျဗဟၼဏ မွ ဗုဒၶသို႔ ။ ခ႐ုသင္း မွသည္ ၾကာပန္း သို႔ျဖစ္ပါေၾကာင္းနန္႔ ဤေက်ာက္ျပား႐ွည္သည္ ဗုဒၶအယူ ရခိုင္လူမ်ိဳး႐ို.အတြက္ထူးျခားတန္ဖိုးႀကီးေသာသမိုင္းသက္သီတစ္ခုျဖစ္ေတအတြက္ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ ရခိုင္အမ်ိဳးသားနိ၏ အမွတ္သေကၤတအျဖစ္ အသံုးျပဳထားျခင္းျဖစ္ပါေၾကာင္းးး
အားလံုးကို ေလးစားလွ်က္
ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ ရခိုင္အမ်ိဳးသားနိ က်င္းပေရးေကာ္မတီကိုယ္စား
Twan Ne Wong....